ARTICLES
کد مطلب : 284  |   تعداد نظرات: 0   |   تعداد بازدیدها: 1233   |   تاریخ درج: Sunday, June 22, 2014

 

کاسیب اوتورار دولت لی نین حسابین گئدر


عنوان این یادداشت، ضرب المثلی است ترکی با این مضمون: فقیر می نشیند و حساب ثروتمند را نگه میدارد.

چهار روز پیش، سایت اکونومیست سه سایت برتر تجارت الکترونیکی هر کشور را به همراه ارزش تقریبی آنها معرفی کرده است (http://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2014/07/daily-chart-6 ) و در مورد ایران به ترتیب به سه سایت دیجی کالا، کافه بازار و آنتورک با قیمت های ۱۵۰ و ۸ و ۳ میلیون دلار اشاره کرده است. معرفی این سه سایت به عنوان سایت های برتر ایران و همچنین قیمت های ذکر شده در این گزارش، حساسیت دست اندرکاران وب و تجارت الکترونیک را برانگیخته و پس از پرس و جو در مورد منبع این اطلاعات، دریافته اند که آقای محسن ملایری (https://www.facebook.com/mohsen.malayeri.official ) که در زمینه استارت آپ ها فعالیت میکند، این قیمت گذاری را انجام داده. افزایش اعتراضات به این قیمت گذاری موجب شده که ایشان طی مقاله ای در این مورد توضیح داده و از قیمت های اعلامی خود دفاع کند. (http://blog.malayeri.me ) دوستان دیگری هم هستند که این موضوع را به مافیا تشبیه کرده اند و معتقدند که این قیمت گذاری و انتشار آن در یک رفرنس بین المللی، یک توطئه حساب شده برای تصاحب ناعادلانه فضای وب و تجارت الکترونیک ایران است و گرنه هیچکدام از سایت ها در حد قیمت های ذکر شده ارزش ندارند. (https://www.facebook.com/photo.php?fbid=787383117949148&set=a.190120031008796.42097.100000324022653&type=1)

سابقه موضوع چیست؟

این بخش را تا حدی که قاعده رازداری رعایت شود عرض خواهم کرد: صندوقی هست در لندن که توسط دو تن از دوستان بسیار بزرگوار و تحصیل کرده من اداره میشود. یکی از این دوستان، فارغ التحصیل هاروارد است و فرزند یکی از خوش نام ترین کارافرینان حال حاضر ایران که نام شرکتش نماد شایستگی و خدمات و اعتماد و اطمینان است و دیگری پزشک است و فرزند یکی از نامداران حرفه پزشکی ایران، که این دومی به دلیل نبوغ اقتصادی در بورس آمریکا، حرفه پزشکی را کنار گذاشته و سالهاست که فعالیت موفق و بسیار چشمگیری در بورس دارد. کاری که این صندوق انجام میدهد انتشار ماهانه خلاصه وضعیت اقتصادی ایران طی یک گزارش دو صفحه ای و توزیع آن در بورس لندن و سایر محافل سرمایه گذاری دنیاست تا صاحبان سرمایه را به سرمایه گذاری در ایران ترغیب کند. این صندوق با بودجه شخصی همین دو نفر اداره میشود و در سکوت کامل، نقش بسیار تعیین کننده ای در سرمایه گذاری های خارجی در ایران ایفا کرده است. من سایت ساده ای برای این صندوق ساخته ام (www.acltd.com )و در برخی کارهای آنان در ایران، نقش کوچولویی دارم.

سال ۹۱ یکی از بزرگان پی پال (Paypal) از این طریق، به من وصل شد تا دیجی کالا را برایش آنالیز کنم. من بررسی هایم را انجام دادم و  قیمتی را براورد کردم که بسیار پایین تر از قیمتی بود که اخیرا اعلام شده اما همان قیمت پایین هم به معامله ختم نشد زیرا سرمایه گذار خارجی نه بیزنس مدل دیجی کالا را پسندید و نه به شفافیت اطلاعاتی رسید.

اکنون دعوا بر سر چیست؟

دعوا بر سر این است که قیمت اعلام شده اخیر، سرمایه گذاران خارجی را گمراه خواهد کرد و این سه سایت با گرفتن ناحق این مبالغ کلان، در حق سایر سایت های موفق ایرانی اجحاف خواهند کرد.

من هیچکدام از بزرگوارانی را که در انتشار این گزارش دست داشته اند نمی شناسم و مافیایی هم اگر بین این سه سایت وجود داشته باشد نمیدانم، اما چند نکته زیر را میدانم:

اول اینکه خرید شرکت ها یک فعالیت کاملا تخصصی است و ساز و کار خاص خود را دارد و اکونومیست یا هر منبع معتبر دیگر حجت را بر خریدار تمام نمی کند.

دوم اینکه قیمت گذاری شرکت ها روش های متنوعی دارد و بر هر روش هم سوالاتی وارد است. اگر قیمت گذاری بر اساس دارایی های مشهود و نامشهود باشد، خریدار این اجازه را به خود خواهد داد که سوال کند از کجا معلوم که تمام این دارایی ها در خدمت تولید سود است؟ شاید برخی از دارایی ها، نه تنها کاربرد اقتصادی ندارند بلکه حتی زنجیری بر پای کمپانی هستند و چه دلیلی دارد که بابت این دارایی ها پول بپردازم؟ اگر قیمت گذاری بر حسب سود سنواتی باشد، خریدار اطلاعاتی را درخواست خواهد کرد که مطمئن شود این سود واقعی است و حداقل در سه سال گذشته با نوسان قابل قبولی، ثابت بوده است. اگر قیمت گذاری بر اساس مقایسه باشد (مانند روشی که آقای ملایری در مقاله خود عنوان کرده اند)، خریدار نسبت به مبنای مقایسه سوال خواهد کرد. و الی آخر.

سوم اینکه توافق نهایی بر سر قیمت، فقط به شرط شفافیت اطلاعاتی حاصل میشود. چیزی که حتی در شرکتهای سهامی عام ایرانی هم محل سوال است.

و نکته آخر اینکه احتمال دارد خریداری پیدا شود و بدون توجه به مباحث بالا، دست به جیب شود و مبلغی خارج از تصور را بابت خرید شرکتی بپردازد مانند خرید افسانه ای واتس آپ توسط فیس بوک یا خرید مکتوب توسط یاهو. این فقط در صورتی اتفاق میافتد که خریدار به تکنولوژی منحصر به فرد شرکت احتیاج دارد یا موقعیت وی در بازار مقصد را بسیار ممتاز ارزیابی میکند یا از رشد آتی آن میترسد یا قصد دارد ریشه هر نوآوری و کسب و کار موفقی را در حوزه کار خود بخشکاند (مانند کاری که وال مارت و میکروسافت انجام میدهند). اینکه آیا سه سایت فوق، چنین خاصیتی دارند یا نه، بحث دیگری است که در حوصله این یادداشت نیست.

آنچه میتوان به عنوان جمع بندی اشاره کرد این است که حتی اگر قصد ناصوابی در اعلام این قیمت ها بوده، سایر دوستان عرصه وب نباید نگران باشند زیرا سرمایه گذار خارجی روش خرج کردن پول خود را میداند.

حسن اطاعت

تیر ۹۳

Share نسخه مخصوص چاپ
Name
Last Name
E-Mail

Save Information


 
 
 
Register Forgot Password ?